Weblog
Anne-Marie Mineur

GroenLinks heeft plaatsgenomen op het pluche van de provincie Utrecht, en heeft daarmee ingestemd met de wens van VVD en CDA om megastallen toch mogelijk te maken. Een motie van SP, Partij voor de Dieren, PvdA en 50+ om het Burgerinitiatief van afgelopen februari gewoon uit te voeren, kreeg geen steun van GroenLinks. Toch beweert GroenLinks dat ze niet door de bocht gegaan zijn. Hoe zit dat?

De provincie Utrecht heeft nog geen echte megastallen. In IJsselstein staat een stal voor 600 mestkalveren, en verder valt het nog mee. Maar in het oosten van Utrecht, tussen Woudenberg, Scherpenzeel en Renswoude, ligt een Landbouwontwikkelingsgebied (LOG) Zie de website van Milieudefensie voor een plaatje. Daar is ruimte voor grote veehouderijen, en daar verzet het burgerinitiatief van Milieudefensie zich tegen.

De vraagstelling van het burgerinitiatief luidde als volgt:

Geachte Provinciale Staten van Utrecht,

Ik maak me ernstige zorgen over mogelijke bouwplannen voor megastallen in onze provincie. Dit is slecht voor de dieren, slecht voor de mensen en slecht voor ons landschap. Ik verzoek u met klem om de komst van (of uitbreiding naar) grootschalige intensieve veehouderijen in Utrecht tegen te houden.

U kunt op basis van de Wet Ruimtelijke Ordening kiezen vóór een grondgebonden en diervriendelijke veehouderij, die het leefmilieu niet aantast en géén afbreuk doet aan de landschappelijke waarden. Ik ondersteun het burgerinitiatief tegen de komst van veefabrieken in de provincie Utrecht.

De volksvertegenwoordigers in Provinciale Staten van Utrecht hebben dit verzoek serieus opgepakt. Ze hebben een bezoek gebracht aan een flinke megastal in het Brabantse Gemert-Bakel. Ook is er een uitgebreide hoorzitting geweest met deskundigen op het gebied van dierenwelzijn, volksgezondheid en economie.

Naar aanleiding daarvan is er een statenvoorstel gemaakt waar Provinciale Staten over konden debatteren. Dat voorstel bestond uit drie besluiten:

1. in te stemmen met het burgerinitiatiefvoorstel “stop veefabrieken Utrecht” met als kern: het verzoek aan Provinciale Staten “om de komst van (of uitbreiding naar) grootschalige intensieve veehouderijen tegen te houden”;
2. als definitie voor “grootschalige intensieve veehouderijen” (megastal) een bouwblokgrootte van meer dan 1,5 hectare aan te houden;
3. GS op te dragen de consequenties van instemming met het burgerinitiatiefvoorstel voor het beleid uit te werken, met name waar het gaat om de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie, het Reconstructieplan en de Landbouwvisie, en van de uitkomsten PS uiterlijk voor de zomer van 2011 op de hoogte te stellen.

Heel kort samengevat: we houden de komst van megastallen tegen, we stellen als definitie vast dat een megastal een stal is van meer dan 1,5 hectare, en de gedeputeerden moeten aan de slag om de gevolgen van dit besluit uit te werken. Want dit besluit doorkruiste natuurlijk wél de plannen voor de Landbouwontwikkelingsgebieden (de LOGs). Dat was ook het idee achter dat burgerinitiatief: dat die plannen zouden worden tegengehouden. Dus dat werd een leuk debat.

Op 7 februari van dit jaar stond dit voorstel op de agenda. Iedereen riep hoe fijn ze het vonden dat dit Burgeriniatief er was, en hoe veel ze hadden geleerd van het werkbezoek en de hoorzitting. Tja, 15.000 handtekeningen, een maand voor de verkiezingen, wat kan je doen? En toen kwamen VVD en CDA met een voorstel om de besluiten een béétje aan te passen. Nou ja — een beetje: het voorstel was om de LOGs tóch mogelijk te maken. Deze regels wilden CDA en VVD toevoegen:

4. te bevestigen dat het besluit met betrekking tot de herziening van het reconstructieplan zoals de Staten dit hebben genomen in juni 2010 onverkort van kracht blijft;
5. het burgerinitiatief te beschouwen als bouwsteen voor verdere visieontwikkeling.

Met andere woorden: we gaan door met het oorspronkelijke beleid, en het Burgerinitiatief beschouwen we als franje.

De linkse partijen ontploften. Namens de SP zei Nicole van Gemert: “Als het amendement wordt aangenomen, zijn wij zeker genoodzaakt tegen dit burgerinitiatief te stemmen”. Namens GroenLinks zei Jos Kloppenborg: “Het amendement is infaam. Ik vind het werkelijk een schande.” Ralph de Vries van D66 zei: “Ik moet toch concluderen — en ik gebruik een groot woord, dat ik eigenlijk niet wil gebruiken — dat ik dit voel als volksverlakkerij.” Wanda Bodewitz van de Partij voor de Dieren: “Mocht het amendement inderdaad aangenomen worden, dan zullen ook wij genoodzaakt zijn tegen het voorstel te stemmen, terwijl wij in principe voor het voorstel zijn.” Kees de Kruijf, PvdA: “Wij zullen het amendement van de fracties van de VVD en het CDA niet steunen.” Zie pagina 24-27 van het verslag.

Daarop probeerden CDA en VVD hun amendement nog tot motie om te bouwen — geen wijziging van een besluit, maar een oproep aan het college — maar ook dat werd weggehoond. Uiteindelijk werd het besluit ongewijzigd en unaniem overgenomen.

En nu is er dus het coalitieakkoord. Ik citeer maar even het hele stuk over megastallen uit hoofdstuk 3. Ruimtelijke Ordening:

Grondgebonden veehouderij
Voor behoud van de kwaliteit van het agrarisch cultuurlandschap speelt de grondgebonden veehouderij een belangrijke rol. In deze sector is in de provincie Utrecht geen sprake van megastallen. Om deze bedrijfstak een blijvend economisch perspectief te bieden, staan wij in ons ruimtelijk beleid bouwpercelen toe tot 1,5 ha. Onder voorwaarden is een oppervlakte mogelijk van 2,5 ha. Het gaat hierbij om voorwaarden zoals:

• goede landschappelijke inpassing
• verbetering van het dierwelzijn
• vermindering van de milieubelasting
• verbetering van de volksgezondheid

Voor de zomer 2011 komt het college met een voorstel over de exacte uitwerking hiervan. In de structuurvisie en verordening geven wij dit verder vorm.

Niet-grondgebonden intensieve veehouderij
De bouw van megastallen vinden wij ongewenst. Daarom beperken wij via de verordening de omvang van agrarische bouwpercelen voor niet-grondgebonden intensieve veehouderij tot maximaal 1,5 ha. Alleen in het reconstructiegebied zijn in het Landbouw Ontwikkelings Gebied (LOG) en in de verwevingsgebieden, onder de hiervoor genoemde voorwaarden, oppervlakten tot maximaal 2,5 ha mogelijk. Dit in overeenstemming met eerdere besluitvorming. Ook dit betrekt het college bij het voorstel over de omvang van agrarische bouwpercelen.

Dat de grondgebonden landbouw meer ruimte krijgt, daar zijn we niet tegen. Meer koeien in de wei is prima, en dat kun je geen megastallen noemen. Maar het verhaal over de niet-grondgebonden intensieve veehouderij, dat is precies waar SP, GroenLinks, D66 en Partij voor de Dieren zo woedend over waren. In de LOGs mogen er nu tóch megastallen komen. Niks Burgerinitiatief, niks breken met eerdere plannen, gewoon door op de oude lijn. Noch D66, noch GroenLinks kunnen dat uitleggen. Ik noem dat kiezersbedrog.

Zie ook mijn betoog in Provinciale Staten van Utrecht over onder meer dit onderwerp.